قلعه قهقهه

شهرستان راور در استان کرمان به نوعی در حاشیه بیابان لوت قرار گرفته و علاوه بر موقعیت خاص خود در آخرین نقطه این استان، دیر زمانی به بافته‌های فرش خود و همین‌طور انارهایش مشهور بوده است. این سالها دیگر با تنوع دست‌بافته‌های فرشی خبری از دارهای قالی نیست و کشاورزان هم باغات انار خود را به باغ پسته تبدیل کرده‌اند. محصولی استراتژیک که بازاری جهانی دارد. در این شهرستان تعدادی کاروانسرا وجود دارد که حکایت از قدمت شهرستان و همین‌طور راه‌های ارتباطی آن با دیگر شهرهای استان و همین‌طور جنوب کشور دارد. یکی از مکان‌های تاریخی آن قلعه‌ای گمنام است به نام قلعه قهقهه که هنوز هم، کسی از تاریخ ساخت یا خرابی‌ آن و حتی نام خاص‌اش خبری ندارد.
قلعه قهقهه در شرق این شهرستان و در نزدیکی روستای ده‌شیب است. چند هکتاری اراضی بایر که شاید دیر زمانی زمین کشاورزی بوده، تپه‌ای مخروبه و درهم ریخته همچون تپه‌ای گلی را فرا گرفته و در نگاه اول حتی به باور آن هم نمی‌رسید که این همان قلعه میتواند باشد! همان‌گونه که گفته شد نه از نامش که چرا به قهقهه مشهور است اطلاعی در دست است و نه از زمان ساخت و یا آبادی آن، که شاید به نوعی از آن جهت که اینگونه رها شده و توجهی به آن نشده از دید باستان‌شناسان و تاریخ‌نگاران به دور مانده است. این قلعه با شماره ۴۹۸ در فهرست آثار ملی ایران به تاریخ اول فروردین ۱۳۴۵ به ثبت رسیده و در حال حاضر هیچ نشانه‌ای از قلعه را در آن نتوان دید. به نظر می‌رسد که قلعه فضایی تو در تو داشته و گمان می‌رود که ۴ حصار درون آن وجود داشته و برج‌هایی در اطراف حصار نخست آن را در برمی‌گرفته است. جالب تر آنکه در نزدیکی آن تپه‌ای کوتاه‌تر به عنوان تل وزیری مشاهده می‌شود که از آن نیز چیزی جز تپه‌ای گلی باقی نمانده است.
با توجه به آنکه این بنای گلی در فهرست آثار ملی قرار دارد، انتظار میرفت حصاری به دور خود داشته و از تخریب بیشتر آن جلوگیری به عمل آید. اما متاسفانه از نشانه‌ها این‌طور پیدا است که هم اکنون قسمتی از آن به عنوان آغل گوسفندان و در طرفی دیگر آثار حفر غیر مجاز برای غارت آثاری که شاید بدست آید تخریب شده است.

تپه بازالتی گندم بریان

تپه بازالتی گندم بریان یکی از شگفتی‌های بی‌نظیر بیابان لوت است. این تپه علاوه بر آنکه از منظر شناخت و بصری زیبایی دارد از بابت زمین شناختی نیز مورد توجه است. بعد از آن که گروه یاردانگ را تشکیل دادیم فرصتی به دست آمد تا در جمع آوری مطالب تپه گندم بریان کلیپ کوتاهی را برای آگاهی بیشتر تهیه کنیم. در این کلیپ از جاذبه های بیابان لوت و گندم بریان میگوییم. از نحوه تشکیل آن تا زیبایی های منحصر به فردش که دیدنش خالی از لطف نیست. این کلیپ را در یوتیوپ بارگذاری کرده ایم و میتوانید از اینجا + ببینید. لازم به ذکر است که برای استفاده از یوتیوب باید از ف ی ل ت ر شکن استفاده کنید.

تپه گندم بریان
گندم بریان در بیابان لوت که با سطحی از خاک تیره و سنگ های بازالتی پوشیده شده است

دهانه دزد

دکتر آلفونس گابریل در کتاب عبور از صحاری ایران خود نشانه هایی از راه های قدیمی را برمی‌شمرد که با وجود سالیان سال هنوز هم میتوان آن ها را در نقشه های قدیمی پیدا کرد. راه هایی کاروان رو که دیگر زنگ زنگوله شترها از آنها به گوش نمیرسد تا راه های مخفی و خطرناکی که راهزنان و قاچاقچیان برای کمتر کردن مسیر و عبوری پنهانی از آنها میگذشتند. دهانه دزد یکی از آنها است که به زودی گزارش آن منتشر خواهد شد.

گروه یاردانگ با تجربیات خود و تحقیقات کتابخانه ای و میدانی توانسته بیشتر این راه ها را به دقت پیدا و احیا نماید. راه هایی که برای شناخت بیابان لوت و مردم حاشیه آن در روزگارانی دور مستلزم پیدا کردن و تطبیق آنها با تاریخ هستیم.

زمستان سال ۱۳۹۸ هم در آخرین راه مانده توانستیم با همت و تلاشی تیمی از گردنه دهانه دزد عبور نماییم که به تفصیل از آن خواهیم نوشت.
گردنه ای برای کوتاه کردن مسیر راهزنان و قاچاقچیان برای عبور از کناره بیابان لوت، راهی قدیمی که دیگر از یاد رفته و در گزارشات دکتر مستوفی پدر جغرافیای ایران هم از آن ذکر شده است.

دهانه دزد و دهانه غار در مسیری قدیمی که به زودی گزارش این راه کهن در ماهنامه وزین سفر به چاپ خواهد رسید.

مین در بیابان لوت

نام بیابان لوت خود به اندازه کافی از عظمت و گستره اش خبر میدهد، چه برسد که بخواهیم توصیفی از اقلیم منحصر به فرد آن داشته باشیم. بیابان لوت یکی از جذاب ترین و شگفت انگیزترین بیابان های دنیا است که در هر قسمت از این اقلیم گسترده، یک شگفتی شما را به خالق آسمان ها پیوند میدهد.

از طرفی دیگر، موقعیت منطقه ای کشور ما از نظر شاهراه ارتباطی بین خاورمیانه باعث شده تا از دیر باز نگاه متفاوتی را بین کشورهای همسایه و دیگر کشورها به روی خود تحمل کنیم. از نگاه روس ها برای اتصال به آبهای بین المللی جنوبی، از طریق شاهراه ایران تا نگاه آمریکایی ها و اروپایی ها برای گذری ارتباطی و پایگاه منطقه ای و نفتی که تا حد زیادی با وجود همه ناملایمات و کاستی ها و بدعهدی ها، توانسته ایم هنوز هم بدون فرمانفرمایی بیگانه استوار بمانیم و کشورمان از دیر باز تا کنون توانسته تا تاثیر گذاری همه دولت های متخاصم را به نحوی کم و بیش دفع نماید.

بیابان لوت با پهنه ای حدود ده درصد مساحت ایران و با نحوه قرار گیری خود به صورت شمالی-جنوبی و همین طور شرقی-غربی و با توجه به اتصالش از سمت شمال به کویر مرکزی ایران، از دیر باز محل تاخت و تاز و عبور راحت و بی دردسر کاروان های حمل مواد مخدر بوده و از آنجا که سال ها پیش مرزها توسط ژاندارمری، یکی از نهاد های انتظامی و نظامی حفظ و نگهداری می‌شد، بحث چگونگی مقابله با این کاروان ها مطرح بوده است، کاروان هایی که با عبور از کریدورهای رفت و برگشتی مواد مخدر، برای امنیت کشور مشکلاتی را پدید آورده بودند. به همین علت از حدود سالهای دهه ۶۰ و برای مقابله و جلوگیری از رفت و آمد این کاروان ها قسمت هایی از نقاط استراتژیک بیابان لوت مین گذاری شد. شاید در حال حاضر با نگاه به گذشته این کار بی معنی و خطرناک محسوب میشود، اما اگر بخواهیم صادقانه به این مورد آن هم در دهه ۶۰ نگاه کنیم چاره ای جز این گونه اقدامات نبوده مگر آنکه کشور زیر بار هزینه های سنگین تامین نیرو در جای جای این پهناور مرز ایران در می‌آمد یا با دیوار کشی خط مرزی میتوانست تا حد زیادی از این آمد و شد ها بکاهد. هر دو کار بسیار هزینه بر و زمان بر مي‌بود و به ناچار برای کوتاه ترین زمان ممکن، عملیات مین گذاری در نقاط خاص کریدور های کاروان های حمل مواد مخدر به بهترین گزینه تبدیل شد. چرا که در آن برهه زمانی کمتر کسی این بیابان بزرگ را می شناخت و عبور از آن نیز خنده دار به نظر می‌آمد.

این عملیات بعد از حدود یک دهه و با پیشرفت تکنولوژی و تغییر در رویکرد دولت در جهت تغییر روش مقابله متوقف شد، این تغییر در زمانی انجام شد که دیگر نهاد ژاندارمری به عنوان متولی کارگذاری مین ها، منحل شده بود و نیروهای آن یا بازنشسته شده بودند و یا در سطح دیگر نیروهای نظامی کشور پراکنده و تله های انفجاری کارگذاشته شده بدون داشتن اطلاعاتی از محل قرارگیری آنها به نوعی سرگردان در لوت باقی ماندند! عوامل طبیعی باد و آب های روان فصلی در لوت بعضا آنها را جابجا و دوباره مدفون کرده بود و از نیروهای ژاندارمری هم کسی نبود تا بتواند با راهنمایی نقشه ای دقیق و کاربردی ترسیم کرده و یا نسبت به جمع آوری آنها اقدامی به عمل آید. از طرف دیگر کاروان های حمل مواد نیز برای مقابله با نیروی نظامی ژاندارمری شروع به مین گذاری متقابل کرده بودند و دیگر این بحث گره کوری شده بود که حتی با مرور زمان به هیچ عنوان تاکنون هم باز نشده است!

چیزی که هم اکنون در دست داریم شنیده هایی است که مناطقی از این گستره بزرگ، آلوده به مین است و هیچ نهاد و دست اندرکاری هم زیر بار وجود آن نمی‌رود و علاوه بر ترس از وجود تله های انفجاری قدیمی، متاسفانه در سال های گذشته نیز شاهد افزایش بکارگیری اینگونه تله های انفجاری در نقاطی از لوت هستیم که بعضا حتی در کریدور ترانزیتی مواد مخدر هم نبوده و وقتی از آنها خبر میشویم که متاسفانه خساراتی جانی در منطقه ای بوقوع پیوسته است. مین هایی که جدید کار گذاشته شده بدون هیچ گونه اعلام و تابلویی برای آگاهی از وجود آنها و در مناطقی بکار رفته که دور از مسیر قاچاقچیان مواد مخدر بوده و گردشگران و فعالان محیط زیستی که به نوعی در این بیابان تردد میکنند را دچار خطر کرده و نگرانی هایی را در پی داشته است.

طی سالهای گذشته و با اشراف طبیعت دوستان و همین طور بحث جهانی شدن این اثر طبیعی پایگاهی به عنوان متولی ساماندهی این بیابان بزرگ ایجاد شد و در نتیجه با اقدامات خوبی که انجام شده، محدوده هایی برای بیابان لوت توسط پایگاه جهانی لوت در ایران تعیین شد که با ایجاد منطقه بندی لوت، و بر اساس نقشه تهیه شده و مشخص نمودن حدود آن و تعیین ضوابط خاص بر روی نقشه رنگ بندی سبز، نارنجی و قرمز مشخص شده است. بر اساس این مصوبات به مناطق نارنجی روی نقشه با مجوزهای اخذ شده از مبانی گردشگری و امنیتی می‌توان ورود کرد ولی به هیچ عنوان نمی‌توان وارد مناطق قرمز شد حتی با داشتن مجوز و بالطبع در منطقه سبز می‌توان تردد داشت. لازم است این را همین جا یادآور شوم که حتی در منطقه سبز نیز حتما با افراد آگاه و راهنما باید وارد شد، چرا که طبیعت در عین زیبایی بسیار خطرناک است و شما بدون داشتن تجربه و تجهیزات ناوبری به مشکلات زیادی برمیخورید و به راحتی گم خواهید شد. بیابان لوت در عین زیبایی خاص خود، بسیار خطرناک است و با انتخاب جهتی اشتباه، راه خود را گم خواهید کرد.

از همه این قضایا که بگذریم با نگاهی به رویکرد صنعت گردشگری در ایران و نیاز اساسی برای شناساندن زیبایی های طبیعت و تاریخ منحصر به فرد ایران می توان از داشته ها و پتانسیل خوبی که در این حوزه وجود دارد آگاهانه استفاده کرد. این بیابان از یک طرف میتواند خود به عنوان سرمایه ای ملی برای ارزآوری به حساب آید و از طرفی با وجود خطراتی همچون تله های انفجاری آن هم در مناطق نامشخص بدون دادن آگاهی های لازم نیز میتواند به راحتی بخش بزرگی از جامعه هدف در این صنعت را از ورود به ایران حذف کند.

ما هم می دانیم که از لحاظ های امنیتی و منطقه ای بیابان لوت نیاز به مراقبت و کنترل دارد، اما آیا در این سال ها و با پیشرفت روز افزون تکنولوژی های متعدد نمی توان راهکارهای مناسبی برای کنترل و مراقبت همه جانبه از این منطقه داشت؟ این را همه میدانیم که به دلیل محدودیت فراوان آبی و خاکی در کیفیت و همین طور کمیت آنها، هیچ برنامه و توسعه ای اقتصادی مبتنی بر کشاورزی و دامپروری و همین طور صنایع را در حدود ده درصد از خاک کشورمان نداریم و در حال حاضر بهترین فرصت برای استفاده از منابع موجود این بیابان بزرگ رونق در جذب توریست های داخلی و خارجی است تا در صنعت گردشگری منطقه رونقی ایجاد نماییم. رونقی که می توان با امن کردن منطقه این بیابان در عین حفظ حریم امنیتی آن به خوبی آن را مدیریت کرد و با پاکسازی تله های انفجاری و آگاه سازی گردشگران امنیت مناسب و قابل قبول را برای جذب سرمایه و استفاده از این طبیعت منحصر به فرد فراهم آورد.

همه را گفتیم و در آخر بازهم یادآوری میکنم بیابان لوت طبیعت زیبا ولی خشنی دارد و برای استفاده از زیبایی های آن علاوه بر کسب مجوز های لازم باید به همراه افراد کاردان و راه بلد آن به همراه تجهیزات ناوبری مناسب وارد شد. مفقود شدن، گرفتار شدن در طوفان‌های کویری و یا زمین‌های نامناسب و صعب‌العبور از جمله مخاطرات سفر به مناطق حساس لوت است، ضمن این‌که کویر لوت در رصد اطلاعاتی نیروهای نظامی و امنیتی قرار داشته و عدم هماهنگی برای ورود به  مناطق کویری (جز محدوده سبز) می تواند موجب بروز مشکل برای کسانی شود که مقررات ورود به کویر را نادیده گرفته‌اند.

ریگ پنج انگشت

عارضه های طبیعی در گستره و پهنه طبیعت به خصوص در مسیر راه های قدیمی به عنوان نشانه هایی از راه و درستی مسیر دلالت داشته اند و این مهم در دورانی که خبری از تکنولوژی و ابزار های مسیر یابی نبوده حیاتی بوده و به مانند میل های راهنما استفاده می شده اند.
متاسفانه اکنون کمتر افرادی در پی شناسایی و دقت در این نشانه ها که از دیر باز برای ما از گذشتگان به اسم برده شده هستند، یکی از آنها ریگ پنج انگشت در لوت مرکزی است. جایی که در نزدیکی شهرستان شهداد و در مسیر راه قدیمی شهداد به خراسان بوده است.
این روز ها شاید تعداد کسانی که از کنار این عارضه بسیار زیبا و طبیعی عبور میکنند زیاد باشد، اما حتی افراد بومی منطقه هم از نام آن حتی بی خبر هستند.

ریگ پنج انگشت که از دور به مانند پنج انگشت انسان است در مسیر راه بوده و در نزدیکی حوض نادر که آن هم بارانداز و منزلی در این راه حساب می شده و حدود ۴۷ کیلومتر با خبیض فاصله دارد و در گزارشات جغرافیایی دکتر مستوفی از آن نام برده شده است.

Explore IRAN

در مصاحبه ای که توسط مجله اکسپلور ایران با تیم یاردانگ انجام شد توانستیم اهداف راه اندازی این تیم را برای گردشگران خارجی که به ایران سفر می کنند توضیح دهیم. در این راستا با عرضه این مجله در نمایشگاه فیتور اسپانیا میتوانیم گردشگرانی که به خوبی مسیر های گابریل، سون هدن و همین طور مارکوپولو را از طریق خواندن سفرنامه های آنان می شناسند دعوت به همراهی کنیم و به خوبی جا در پای این جویندگان بگذاریم.

مهم است تا در این زمانه که متاسفانه با برپایی تورهای غیر تخصصی و صرفا گردشگری بزمی به خصوص در مناطق مهمی چون بیابان لوت که توسط افرادی بدون آشنایی با ابتدایی ترین اصول های گردشگری پایدار و همین تور اکو توریست، بتوانیم راه را به درستی انتخاب کرده و با جذب گردشگران تخصصی به مناطق مختلف کشور به خصوص بیابان لوت در رونق صنعت گردشگری منطقه و ایران کوشا باشیم.

Our expert and well-equipped team, holding tracking paths of French Gabriel, Sweden Seven Heden and Italian Marco-polo brings you a thriller and exciting travel commencing first of October to first of March. You don’t need anythings to bring with you. You just need to be with us.
Be in touch info@yardang.ir
A trip to the past, to the heart of Iran, The Lut Desert, Stepping in tracks of international explorers.
Our expert and well equipped team brings an organized and thrilling travel for particular travelers who would like to step in special tracks in Iran, Lut Desert , commencing first of October to November first.

The different planned tracks are:
1. Following the footsteps of Italian Marco Polo mention in Itinerary Marco Polo.
2. Following the footsteps of Swedish Sven Hedin mention in Desert of IRAN by Sven Hedin.
3. Following the footsteps of Austrian Alfons Gabriel mention in Duerch Persiens Wuesten by Alfons Gabriel.

You don’t need to do anything for this exciting trip except contacting us. Everything is on us, i.e. , Airport transfers all travel equipments
For more information please contact us at info@yardang.ir

تور شب یلدا در لوت

از این به بعد با توجه به علاقمندی دوستداران گردش در لوت و دیدن شگفتی های آن، با تیمی مجرب و متخصص، بیابان لوت را همراهتان خواهیم بود.

این بار بلندترین شب سال را با شما همراهان جشن خواهیم گرفت. در دل بیابان لوت یک شب رویایی را برایتان رقم خواهیم زد. شبی در کنار آتش با داستان های لوت و یلدا که میتواند خاطره ای زیبا در ذهن شما بماند. یک شب و دو روز پیمایش در بیابان لوت متفاوت از همه تورها در کنار شما خواهیم بود. برای کسب اطلاعات بیشتر میتوانید با شماره تماس ما ۰۹۲۰۷۲۰۲۳۵۱ و یا به آدرس اینستاگرام + ما مراجعه کنید.

شروع تور های ما از کرمان می باشد. برای رسیدن به کرمان میتوانید با هواپیما یا اتوبوس و یا قطار خود را به ما برسانید . این تور از صبح ۳۰ آذرماه تا شامگاه اول دی ماه امسال برگزار میشود. در این تور محدودیت نفرات داریم و افراد شرکت کننده باید مجهز به کیسه خواب و چادر و دیگر ملزومات اولیه انفرادی خود باشند.

زنده کردن مسیر مارکوپولو سیاح ونیزی

تیم مجهز ما پس از یک سال تحقیق در مورد راه شور و تعیین مسیر توانست طی ۴ روز سفر به بکرترین قسمت لوت شمالی مسیر مارکوپولو را ردیابی کرده و این راه را که گمشده در تاریخ بود زنده کند. زنده کردن مسیر مارکوپولو سیاح ونیزی

این مسیر با برداشت نقاط و تعیین حوض انبار ها در مسیر که قدمتی بالای ۷۰۰ سال داشتند، به انجام رسید و راه شور بار دیگر در قرن بیست و یک بازگشایی شد. عکس های این پیمایش کاوشگرانه را میتوانید در اینستاگرام از اینجا + و از اینجا + ببینید.

راه بسیار سخت بوده و این مسیر برای آماتور ها و کسانی که به لوت و خطرات آن آگاهی ندارند توصیه نمی شود. مسیر مارکوپولو سیاح ونیزی که آلفونس گابریل نیز از آن گذشته درست با همان توصیف هایی که در کتاب عبور از صحاری ایران ذکر شده و همین طور با داشتن نشانه هایی که در گزارشات دکتر مستوفی نیز ذکر شده منطبق بوده و میتوانیم با صراحت اعلام کنیم که مارکوپولو مسیر بهاباد به کریت را به همان وصفی که در سفرنامه خود نگاشته طی طریق کرده و توانسته همانگونه که ذکر شده سریع تر به طبس دسترسی داشته باشد.

قسمتی از مسیر راه شور که با سنگ چین نشان داده شده و در جایی از کتاب آلفونس گابریل به عنوان هزار چیل نام برده شده است

error: Content is protected !!