تنگ رتیل

یکی از جاذبه‌های دیدنی بیابان لوت تنگ‌هایی است که به زیبایی شما را ساعت‌ها محو تماشای خود می‌کند. یکی از این تنگ‌ها، تنگ رتیل است که در واقع مسیل رودخانه‌ای است که از کوه جهلی سرچشمه گرفته و در مسیر رود فصلی دهک و عبور از دق گمستان لوت و به موازات رود یا خشک رود در نهایت به همراه دیگر رودهای فصلی و دایمی بیابان لوت به چاله مرکزی یا همان گود لوت می‌ریزد.

لازم است بدانیم تنگ با تنگه در واژه پارسی تفاوت داشته و طبق نوشتار فرهنگ دهخدا تنگه شاخه‌ای از دریا است که بین دو خشکی واقع شده و دو دریا را بهم وصل می‌کند و تنگ دره‌ای است عمیق و باریک با دیوارهای بلند.

تنگ رتیل بار اول توسط آقای اکبر رشیدی از فعالان و پیمایش‌گران بیابان لوت به این نام خوانده شد که ایشان نیز به دلیل وجود رتیل‌های زیادی که در این تنگ وجود داشت این وجه تسمیه را برای آن بکار بردند. بد نیست بدانیم در بیابان وسیع لوت، عارضه‌های طبیعی زیادی وجود دارد که به دلیل دورافتادگی و از نظر دور بودن حتی در سفرنامه‌ها و کتاب‌های تاریخی نیز نامی برای آنها بکار برده نشده و بالطبع کسانی که در این بیابان به تحقیق و سفر مشغول هستند با دیدن این عارضه‌ها سعی در نام‌گذاری با وجه تسمیه مناسب می‌نمایند تا برای دیگران که بعدها به این مکان‌ها می‌رسند، نامی برای شناسایی وجود داشته باشد.
از دیگر نام‌هایی که برای این تنگ گذاشته شده تنگ امیر است، به دلیل فاجعه مرگباری که در انفجار مین در ابتدای تنگ در سال ۱۳۹۲ رخ داد و (امیر طالبی گل) از فعالان گردشگری و محیط زیست با ماشین بر روی مین رفت و جان خود را از دست داد. از آن روز به بعد خیلی‌های نام این تنگ را تنگ امیر گذاشتند.
بعضی‌ها هم نام تنگ را از رود فصلی کناری آن خسک رود یا خشک رود به تنگ خشک رود و یا تنگ خسک رود می‌نامند که به دلیل آنکه این رود فصلی ربطی به تنگ نداشته نباید صحیح قلمداد شود.
این تنگ در حدود ۱۲۰ کیلومتری شهرستان شهداد (خبیص) و در نزدیکی جاده شهداد به نهبندان قرار دارد و دیواره‌هایی بلند به مانند تنگ چاهکوه در جزیره قشم دارد که با بلندی حدود ۴۰ تا ۱۰۰ متر نیز دیده می‌شود و شیبی ۱۵ درصد تا ۱۰۰ درصد را شامل شده است. انگار فرسایشی آبی به صورت عمودی در این تنگ روی داده است. دیواره این تنگ بسیار سست بوده و از دانه‌های درشت ماسه تشکیل شده که بهم پیوسته است. درون تنگ حشرات زیادی را می‌توان دید که شاید یکی از علت‌های وجود رتیل‌های زیاد آن همین منبع غذایی خوب برای آنها باشد. رتیل خورشیدی که با نام رتیل شتری هم مشهور است در این تنگ بسیار دیده می‌شود. وجه تسمیه نام‌گذاری این رتیل بر اساس داستان‌های زیادی است همچون آنکه با آرواره‌های قوی خود شکم شترهایی که خوابیده بوده را پاره می‌کرده و یا رنگ بدنش که همچون رنگ شتر است و یا شکارچی شب‌رو که از نور خورشید فراری است و در لانه خود می‌ماند.

تنگ رتیل طویل‌ترین تنگ در بیابان لوت است که حدود ۲۰ کیلومتر دیواره در ارتفاع‌های متفاوت داشته و حدود ۳۰ کیلومتر هم بدون دیواره است و بالطبع از تنگ یا دره زبان مار با اختلاف فاحشی طویل‌تر است. تنگ زبان مار هم در بلندترین شاخه خود حدود ۸ کیلومتر درازا دارد. عبور پیاده نیز در بیشتر قسمت‌های تنگ رتیل به دلیل ریزش آوار دیوارها غیر ممکن است چه برسد برای عبور با خودرو که علاوه بر ریزش دیواره‌ها در بعضی نقاط به حدی تنگ می‌شود که عبور خودرو اصلا ممکن نیست.

توجه:
بدیهی است سفر به بیابان لوت نیاز به داشتن تجهیزات مناسب و خودرو دو دیفرانسیل به همراه راهنمای مجرب منطقه است. علاوه بر آن کسب مجوز‌های مربوطه از نهادهای ذیربط از واجبات سفر بوده و به دلیل خطرناک بودن منطقه نیاز به هماهنگی‌های لازم است و گروه یاردانگ بر این موارد تاکید اکید دارد.

۴ دیدگاه دربارهٔ «تنگ رتیل»

  1. بنام آفریننده زمین و آسمان، کار بسیار ارزشمندی است، به امید موفقیت هایی بیش از پیش برای شما و همه دوستداران ایران زمین.

  2. بسیار عالی بود.
    زنده یاد امیر طالبی گل با دیدن این تنگ اخرین جمله اش را چنین گفت که : لوت چقدر عظیم است که این همه شگفتی را در خود جای داده و هر سفر یک شگفتی تازه دارد .
    یادش گرامی. و سپاس از شما

    1. وقتی بیاد اتفاقی که افتاد می‌افتم و وقتی خودم را جای شما عزیز میگذارم که همراهش بودید هنوز بعد از این همه مدت چشمانم گریان می‌شود و این سوال همیشه در ذهنم مانده که چرا؟ برای چی؟

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *