تمدن فراموش شده شهداد

شهرستان شهداد در شمال شرقی شهر کرمان و در حاشیه بیابان لوت قرار دارد که این بر اهمیت جغرافیایی و تاریخی این شهرستان کوچک افزوده است. شهرستانی که با نام خبیص، نامی که از دیرباز به آن مشهور بوده تا کنون که نامی زیبا برخود دارد مبین اهمیتش برای شروع و پایان سفرهایی به درون و در حاشیه بیابان لوت است. این شهرستان در نزدیکی بسیاری از عارضه‌های بیابان لوت قرار گرفته و از دل تاریخ تاکنون، دارای نشانه‌هایی از تمدنی قدیم و همین‌طور هویتی برای ایران کهن و منطقه خاورمیانه است، تمدن فراموش شده شهداد که حلقه‌های گم شده‌ای را در خود جای داده است.

تاریخی که در این شهرستان کوچک ثبت شده پیش از هزاره چهارم میلاد و حتی قبل‌تر از آن بوده، آنچنان کهن که خود در تاریخی مبهم گم شده است. شهداد فعلی و یا خبیص کهن، علاوه بر گورهای باستانی، قلعه‌ها و کاروانسراهایی از تمام دوران‌ها در نزدیکی عوارض طبیعی خاص همچون رود شور، رود دایمی بیابان لوت، تپه بازالتی گندم بریان، کلوت‌های افسانه‌‌ای، جنگل‌های نبکا و به تازگی هم در نزدیکی دریاچه جوان لوت که از سال ۱۳۹۸ دوباره پس از نیم قرن حاصل از طغیان رودشور در بالادست، قرار دارد. اهمیت تاریخی شهرستان شهداد در این گستره بزرگ بیابانی چنان است که می‌توان گفت یکی از کهن‌ترین تمدن‌های بشری را در خود جای داده که حداقل از ۴۵۰۰ سال پیش محل سکونت و همین‌طور تجارت در بین سرزمین‌های دوران گذشته بوده است.

نام خبیص به دلیل موقعیت خاص جغرافیایی خود که بین راه‌های بزرگ تاریخی و کهن دروازه‌ای برای ورود به سیستان و بلوچستان و همین طور خطه خراسان در تمامی کتاب‌های تاریخی و جغرافیایی و همینطور سفرنامه‌های متعدد ذکر شده است. جالب آن است که با پیدا شدن درفش شهداد، قدیمی‌ترین پرچم فلزی جهان شاید بتوان گفت که به حلقه‌های گم شده تمدنی قدیمی بین شرق آسیا و بین النهرین نزدیک‌تر شدیم. تمدنی که بدیهی است از این منطقه تا جیرفت تحت سیطله آن بوده است که با عملیات تفحص باستان‌شناسان در یک گور کهن پیدا شد و دوباره این شهرستان توانست، اهمیت مکانی و تاریخی خود برای جهانیان بر سر زبان‌ها اندازد و خبیص را به نمایشی دوباره بگذارد.

سالیان درازی است که دیگر صدای زنگوله‌ شتران از کاروانیان در این شهر کوچک به گوش نمی‌رسد اما هنوز هم شهداد اهمیت خود را حداقل برای بیابان نوردان و کاوش‌جویان از دست نداده است. یکی از مسیرهای اصلی رسیدن به حاشیه بیابان لوت از شهداد می‌گذرد و در این گذر بیننده به سادگی شاهد عوارضی زمین‌شناسی است که در جای دیگر چه در ایران و چه در کشورهای جهان نمی‌تواند ببیند.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *