دهانه آتشفشانی مه گوج در غرب قله بزمان

در آغاز شگفتی و زیبایی این دهانه از طریق عکس های هوایی و تصاویر گوگل ارث مورد توجه قرار گرفت . در سال ۱۳۸۰ بود که آقای مهندس مجید خاتمی طی پژوهش ی در گوگل ارث از این پدیده های زمین ساختی در ۸۰ کیلومتری غرب کوه بزمان مطلع گردید. که طبق تقسیمات استانی بنظر میرسید در استان سیستان بلوچستان واقع باشد. اما پس از رسیدن به منطقه متوجه شدیم در جنوبی ترین ناحیه استان کرمان و ۳۵ کیلومتر مانده به مرز سیستان و بلوچستان قرار داریم. طی تحقیقات مختلف از بخش زمین شناسی دانشگاههای کرمان ، سیستان و بلوچستان و خراسان مشخص گردید که هیچگونه اطلاع و گزارشی از این دهانه های بزرگ صورت نگرفته و نامی نیز برای آنها ثبت نگردیده است!
پس از حدود سه سال تحقیق و برنامه ریزی بالاخره یک تیم ۱۳ نفره از کویرنوردان کرمان و مشهد و تهران ، اماده شدیم تا به این ناحیه سفر کنیم. تیم در جنوبی ترین نقطه استان کرمان از جاده بم به ایرانشهر ، در تقاطع سه راهی جاده اصلی به سمت چاله ها تغییر مسیر داد و پس از طی حدود ۳۵ km به محل دهانه ها رسیدیم .
اعضای تیم به سرپرستی آقای مهندس مجید خاتمی عبارت بودند از آقایان جواد نظام دوست ، دکتر محمدرضا قطبی (زمین شناس) ، علیرضا میکاییلی ، جعفر فروردین ، حسن خاوری ، حسین نورزاده ، مصطفی تیمورزاده ، محمدرضا هروی ، بهمن ایزدی ، علیرضا حسن پور . مرضیه پیمانی و فرهنگ خاتمی.
گزارش دکتر قطبی به عنوان زمین شناس گروه و با بررسی تصاویر ماهواره‌ای منطقه، حدود ۱۲ اثر شبیه به این گودال قابل شناسایی گردیده بود که بیشترین ارتفاع دهانه مربوط حاشیه جنوب غربی (۱۲۴۰ متر) و کم ترین ارتفاع دهانه مربوط به حاشیه شمال شرقی دهانه ( ۱۱۵۴ متر) بوده و اختلافی حدود ۸۶ متر را نشان می‌داد.
عمیق ترین بخش مرکزی این گودال ارتفاع ۱۰۵۴ متری را نشان می‌داد و به این ترتیب عمق گودال مه گوج حدود ۱۹۰ متر تخمین زده می‌شد و قطر این گودال نیز در حدود ۶۰۰ متر.
پس از بازدید گروه نتایج بدست آمد و در اطراف دهانه سنگ های متنوعی از جنس بازالت و آندزیت و به مقدار کمتری داسیت مشاهده شد. اکثر بازالت ها دارای بافت متخلخل و بادامکی هستند که حفره های آنها اکثرا توسط کلسیت و سیلیس پر شده اند. وجود حفرات فراوان در سنگهای منطقه و متخلخل بودن آنها نشان از وجود گاز فراوان در ماگما تشکیل دهنده این سنگها بوده که هنگام خروج از ماگمای در حال سرد شدن در حاشیه جنوب غرب گودال که بیشترین ارتفاع را نیز به خود اختصاص داده تشکیل شده بود و در ضمن لایه‌هایی سنگی مشاهده شد که در نگاه اول رسوبی به نظر میرسیدند ولی پس از نمونه برداری متوجه شدیم که این لایه‌های سنگی رسوبی نبوده و متعلق به سنگهای آذرین بازالتی و آندزیتی بوده اند که حاکی از مراحل متفاوت عملکرد آتشفشانی دارند.
این نوع از آتشفشانها بدلیل شبیه بودن به لایه‌های رسوبی استراتوولکان نامیده می‌شوند.
در دامنه جنوب غربی گودال شاهد چین خوردگی لایه هایی بودیم که بیشترین میزان ریزش را نیز در همین بخش داشته و با توجه به این مسئله شاید بتوان دلیل چین خوردگی لایه ها را به این مسئله مرتبط دانست که بدلیل خالی شدن بخش‌های زیرین و فشار طبقات فوقانی این چین خوردگی ها به تدریج در طبقات فوقانی رخ داده است و طبق اظهار نظر افراد محلی نیز در سالیان گذشته بخش زیادی از این گودال توسط سنگهای ریزشی اطراف پر شده است.
با توجه به نوع سنگهای موجود در منطقه و همچنین شکل این گودال، می‌توان این گودال و انواع مشابه با آنرا در منطقه به پدیده‌های آتشفشانی بویژه آتشفشان بزمان نسبت داد. این دهانه آتشفشانی یکی از چندین دهانه موجود در منطقه است که بواسطه خالی شدن بخشهای زیرین و ریزش دهانه شکل زیبایی به خود گرفته است.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *