حفاظت زیستی محیطی بیابان لوت

بیابان لوت زنده است! کدام یک از ما به این باور هستیم؟ برای این باور باید بدانیم که این زنده بودن یک حس است که در همه گستره وسیع لوت جاری است. حس زیبای زندگی در لوت ی که در همه جای آن می‌توان آن را با چشم دل دید. متاسفانه خیلی از کسانی که خود را دوستدار طبیعت می‌دانند نیز این روح زندگی را در بیابان ها ندیده اند و از همین جاست که مشکلات عدیده ای در حفاظت از طبیعت و استفاده از آن بوجود می‌آید. 

مدتی است که متاسفانه شاهد آلودگی های زیست محیطی بسیاری در بیابان لوت هستیم. با وجود آنکه این بیابان وسعت زیادی را با اقلیم های مختلف دارد، اما در حاشیه و عمق آن به صورتی بی رویه شاهد آلودگی هستیم.

بیابان لوت خالی است از همه چیز، برهوت است و جایی برای زندگی نیست! این ها تعریف ها و تعبیرهای مختلف از این بیابان است که ما را مجاز به هر رفتاری در این گستره زیبای طبیعت می‌کند. انگار که مجاز هستیم تا هر جا که برهوت بود و خالی، خود را مجاز برای تخریب های زیست محیطی بدانیم. 

بیابان لوت دارای طبیعتی خاص است و تا کنون به عنوان لوکیشن و محلی برای فیلمبرداری استفاده شده است. امسال هم دوباره همچون چند سال قبل که برای تولید فیلم و فیلمسازی با فیلمی از مجید مجیدی فیلمساز مشهور که با فیلمی زیبا به نام محمد رسول الله نگاه ها را به سمت خود کشاند. نمی‌خواهیم از فیلم و هزینه ها و تاثیر گذاری خوب آن در منطقه و دنیای اسلام بگوییم که همه حاکی از موفقیت فیلم و فیلمساز دارد. صحبت ما تنها از عواملی است پشت پرده که به عنوان تدارکات و عوامل لوکیشن ساز برای این بیابان آنهم پس از مدت‌ها دردسرساز شده‌اند. هنوز هم بعد از گذشت سال‌ها از ساخته شدن فیلم، لوکیشن آن در پهنه لوت در کنار کلوت ها پا برجاست و با هر طوفان و باد قطعه ای و قسمت از لوکیشن  جا مانده به پرواز در می‌آید و در بیابان پراکنده می‌شود. این تکه ها حتی در ریگ یلان با فاصله هوایی حدود ۴۰۰ کیلومتر هم دیده شده است. الان هم قرار است تا قسمت هایی از فیلم جدید داوود میرباقری نیز در حاشیه لوت و کلوت ها ساخته شود که برای این کار دوباره داستان ساختن لوکیشن مطرح می‌شود و آلودگی زیستی محیطی و احیانا تخریب قسمت هایی از بیابان اجتناب ناپذیر است. طبق شنیده ها عوامل فیلم هم اکنون در شهداد و روستاهای اطراف مستقر شده اند. بحث بر سر فیلم و فیلمسازی نیست و باید از داشته ها استفاده کرد، اما به چه قیمت؟ برای دست اندرکاران فیلمی چون محمد رسول الله با آن هزینه های میلیاردی و فروش خوب خود آیا امکان نداشته تا پس از تمامی برداشت ها بیابان را از لوکیشن باقی مانده پاکسازی نمایند؟ مجوزهایی که برای بودن عوامل فیلم در لوت داده می‌شود فقط برای برنامه سازی و فیلم برداری است و نباید همان کسانی که در این موارد دست اندرکار هستند پس از پایان هر پروژه، نظارتی بر اینگونه موارد داشته باشند؟ کاش با مستقر شدن عوامل فیلم سلمان فارسی موارد محیط زیستی نیز رعایت شود و بیابان لوت را که میراث طبیعی جهانی است را به درستی حفظ کنیم تا دوباره مثل دچار مشکلاتی در این زمینه نشویم. 

شهاب سنگ

در اینجا قصد نداریم تا از کلیات پیدایش و یا منشاء وجودی شهاب سنگ ها چیزی بگوییم! می‌خواهیم تا تنها برای آنکه موضوع شهاب سنگ به نوعی به بیابان های ایران به خصوص بیابان لوت برمی گردد کلیاتی را در این مورد بیان کنیم.
شهاب سنگ ها در برخورد با جو کره زمین و ورود به اتمسفر و در نهایت، سقوط بر روی زمین، دچار پروسه ای فیزیکی و شیمیایی می شوند و به دلیل شکل، جنس و رنگ خاص خود در مناطقی از کره زمین به راحتی پیدا می‌شوند. این سنگ های آسمانی در همه جای زمین پراکنده اند، اما تقریبا همه شهاب سنگ های یافت شده یا در قطب ها پیدا شده اند و یا در بیابان ها چرا که به دلیل فیزیک خاص خود و به خصوص رنگ تیره در میان یخ و برف و عرصه یک دست سفید قطب ها و همین طور در پهنه وسیع بیابان ها با رنگ روشن بستر قرار گرفته در آن بسیار خوب دیده و پیدا می‌شوند.
همان طور که ذکر شد شهاب سنگ ها بدون محدودیت در تمامی مناطق زمین می‌افتند اما به دلیل جنس خاص و ترکیبات آهنی خود با فرسایش شیمیایی و مکانیکی در عرصه هایی چون جنگل، کوهستان و رودخانه ها ماندگاری پایینی داشته و در مجاورت رطوبت، اکسید می‌شوند. علاوه بر آن به دلیل پوشش خاص این نواحی پیدا کردن آنها بسیار بعید است، در صورتی که در بیابان ها این کاوش ها اثر بخشی بالایی داشته و بسیار راحت تر میتوان آنها را به دلیل جنس و رنگ خاص خود شناسایی و پیدا کرد.
برای تشخیص و شناسایی شهاب سنگ ها با دقت به خواص فیزیکی آنها همچون رنگ، شکل، خاصیت مغناطیسی و چگالی، تا ۸۰ درصد مواقع به نتیجه درست می رسیم.
بد نیست بدانیم که در حدود ۹۵ درصد از شهاب سنگ ها دارای خاصیت مغناطیسی هستند که به مانند سنگ آهن به آهن ربا جذب می‌شوند و بقیه نیز چیزی در حدود یک درصد آهن دارند که به آهن ربا، میلی نشان نمی دهند. این شهاب سنگ ها از ماه و مریخ و از نوع شهاب سنگ های آکندریتی هستند  که به دلیل کمیاب بودنشان بسیار گران قیمت می باشند .
پوسته گداخته شده شهاب سنگ به دلیل سوختن در عبور از اتمسفر تیرگی خاصی دارد و بیشتر به شکلی چرم مانند در پوسته سنگ این سوختگی رخ می‌دهد که برخلاف رنگ داخلی روشنی که دارد، تیره رنگ است. ( تعداد کمی از شهاب سنگ ها در درون نیز به رنگ سیاه می باشند که به دلیل جنس کربنی آنها است.)
این سنگ های آسمانی بدون تخلخل هستند، به جز تعداد معدودی از شهاب سنگ هایی که از ماه به روی زمین افتاده اند و سنگ های دارای تخلخل را بیشتر در سنگ های آتشفشانی به دلایلی که در پست های قبل + ذکر شده مشاهده می‌کنیم.
از نظر شکل ظاهری،  شهاب سنگ ها بدون لبه های تیز هستند که یا در ورود به اتمسفر زمین لبه های آنها ذوب شده اند و یا در محل برخورد با سطح زمین این پریدگی رخ داده است. در ضمن اکثر شهاب سنگ ها دارای فرورفتگی هایی به مانند اثر و جای انگشت می‌باشند.
شهاب سنگ ها دارای چگالی بالایی هستند بین ۳ تا ۸ که برعکس آن در مورد سنگ آهن با چگالی پایین صدق می کند. پس با وجود این خصوصیات فیزیکی اگر در محلی درست به دنبال آنها بگردیم شانس خود را برای پیدا کردن یکی از این سنگ های منحصر به فرد و آسمانی چندین برابر کرده ایم. ضمنا بد نیست بدانیم ارزش مادی این سنگ ها زیاد است که اگر از جنس و منشاء خاص باشد نیز این ارزش بسیار بالاتر هم می‌رود. در بیابان لوت به دلیل گستردگی پهنه یکسان اقلیم های آن میتوان شانس بالاتری را برای پیدا کردن اینگونه سنگ ها داشت که شاید در دیگر مناطق این امر میسر نگردد. برای همین است که کاوشگران شهاب معمولا به دنبال یافتن این گونه سنگ ها وارد بیابان لوت میشوند.
مالکیت شهاب سنگ ها در کشور های مختلف متفاوت است. در کشور ما مالکیت آن با کسی است که آن را پیدا میکند. در کشور‌هایی چون افغانستان، ژاپن و تاجیکستان نیز فرد یابنده مالک آن است، اما در کشورهایی چون انگلیس، آمریکا و کشورهای اروپای غربی شهاب سنگ ها جزو اموال صاحب زمین به حساب میروند و در کشورهایی چون دانمارک و سوئیس این سنگ ها جزو اموال دولتی محسوب شده و یابنده، آن را به موزه تحویل می‌دهد و مبلغ معادل ارزش آن را دریافت میکند.
با همه این توضیحات شاید برای شما مشخص شود که چرا افرادی به دنبال این سنگ ها هستند و در کجا باید به دنبال آنها بود.
البته به یادتان باشد که صرفا با پیدا کردن شهاب سنگ شما به گنج نمی‌رسید و برای فروش آن باید در ابتدا با یک موسسه و یا دانشگاه معتبر در زمینه شناسایی شهاب سنگ ها ارتباط داشته و پس از بررسی های لازم و تعیین نوع و جنس و منشا آن، ارزش تقریبی برای آن، به ازای هر گرم آن را  بدست آورد و در مرحله بعدی نیز پیدا کردن مشتری دارای اهمیت است چرا که همه کس به دنبال اینگونه سنگ ها نیستند و بیشتر کسانی که در  دانشگاه ها بر روی این گونه اجرام آسمانی تحقیق میکنند و موزه ها و کلکسیون دارها به دنبال خرید می‌باشند.
در اینجا لازم است تا باز هم یاد آور شویم بیابان لوت و طبیعت آن در عین زیبایی، دارای مخاطرات زیادی است که باید با راهنما و داشتن تجربه بالا و تجهیزات مناسب به آن وارد شد و این سایت ورود به حریم بیابان لوت را بدون داشتن مجوز و راهنمای خبره توصیه نمی‌کند.

مین در بیابان لوت

نام بیابان لوت خود به اندازه کافی از عظمت و گستره اش خبر میدهد، چه برسد که بخواهیم توصیفی از اقلیم منحصر به فرد آن داشته باشیم. بیابان لوت یکی از جذاب ترین و شگفت انگیزترین بیابان های دنیا است که در هر قسمت از این اقلیم گسترده، یک شگفتی شما را به خالق آسمان ها پیوند میدهد.

از طرفی دیگر، موقعیت منطقه ای کشور ما از نظر شاهراه ارتباطی بین خاورمیانه باعث شده تا از دیر باز نگاه متفاوتی را بین کشورهای همسایه و دیگر کشورها به روی خود تحمل کنیم. از نگاه روس ها برای اتصال به آبهای بین المللی جنوبی، از طریق شاهراه ایران تا نگاه آمریکایی ها و اروپایی ها برای گذری ارتباطی و پایگاه منطقه ای و نفتی که تا حد زیادی با وجود همه ناملایمات و کاستی ها و بدعهدی ها، توانسته ایم هنوز هم بدون فرمانفرمایی بیگانه استوار بمانیم و کشورمان از دیر باز تا کنون توانسته تا تاثیر گذاری همه دولت های متخاصم را به نحوی کم و بیش دفع نماید.

بیابان لوت با پهنه ای حدود ده درصد مساحت ایران و با نحوه قرار گیری خود به صورت شمالی-جنوبی و همین طور شرقی-غربی و با توجه به اتصالش از سمت شمال به کویر مرکزی ایران، از دیر باز محل تاخت و تاز و عبور راحت و بی دردسر کاروان های حمل مواد مخدر بوده و از آنجا که سال ها پیش مرزها توسط ژاندارمری، یکی از نهاد های انتظامی و نظامی حفظ و نگهداری می‌شد، بحث چگونگی مقابله با این کاروان ها مطرح بوده است، کاروان هایی که با عبور از کریدورهای رفت و برگشتی مواد مخدر، برای امنیت کشور مشکلاتی را پدید آورده بودند. به همین علت از حدود سالهای دهه ۶۰ و برای مقابله و جلوگیری از رفت و آمد این کاروان ها قسمت هایی از نقاط استراتژیک بیابان لوت مین گذاری شد. شاید در حال حاضر با نگاه به گذشته این کار بی معنی و خطرناک محسوب میشود، اما اگر بخواهیم صادقانه به این مورد آن هم در دهه ۶۰ نگاه کنیم چاره ای جز این گونه اقدامات نبوده مگر آنکه کشور زیر بار هزینه های سنگین تامین نیرو در جای جای این پهناور مرز ایران در می‌آمد یا با دیوار کشی خط مرزی میتوانست تا حد زیادی از این آمد و شد ها بکاهد. هر دو کار بسیار هزینه بر و زمان بر مي‌بود و به ناچار برای کوتاه ترین زمان ممکن، عملیات مین گذاری در نقاط خاص کریدور های کاروان های حمل مواد مخدر به بهترین گزینه تبدیل شد. چرا که در آن برهه زمانی کمتر کسی این بیابان بزرگ را می شناخت و عبور از آن نیز خنده دار به نظر می‌آمد.

این عملیات بعد از حدود یک دهه و با پیشرفت تکنولوژی و تغییر در رویکرد دولت در جهت تغییر روش مقابله متوقف شد، این تغییر در زمانی انجام شد که دیگر نهاد ژاندارمری به عنوان متولی کارگذاری مین ها، منحل شده بود و نیروهای آن یا بازنشسته شده بودند و یا در سطح دیگر نیروهای نظامی کشور پراکنده و تله های انفجاری کارگذاشته شده بدون داشتن اطلاعاتی از محل قرارگیری آنها به نوعی سرگردان در لوت باقی ماندند! عوامل طبیعی باد و آب های روان فصلی در لوت بعضا آنها را جابجا و دوباره مدفون کرده بود و از نیروهای ژاندارمری هم کسی نبود تا بتواند با راهنمایی نقشه ای دقیق و کاربردی ترسیم کرده و یا نسبت به جمع آوری آنها اقدامی به عمل آید. از طرف دیگر کاروان های حمل مواد نیز برای مقابله با نیروی نظامی ژاندارمری شروع به مین گذاری متقابل کرده بودند و دیگر این بحث گره کوری شده بود که حتی با مرور زمان به هیچ عنوان تاکنون هم باز نشده است!

چیزی که هم اکنون در دست داریم شنیده هایی است که مناطقی از این گستره بزرگ، آلوده به مین است و هیچ نهاد و دست اندرکاری هم زیر بار وجود آن نمی‌رود و علاوه بر ترس از وجود تله های انفجاری قدیمی، متاسفانه در سال های گذشته نیز شاهد افزایش بکارگیری اینگونه تله های انفجاری در نقاطی از لوت هستیم که بعضا حتی در کریدور ترانزیتی مواد مخدر هم نبوده و وقتی از آنها خبر میشویم که متاسفانه خساراتی جانی در منطقه ای بوقوع پیوسته است. مین هایی که جدید کار گذاشته شده بدون هیچ گونه اعلام و تابلویی برای آگاهی از وجود آنها و در مناطقی بکار رفته که دور از مسیر قاچاقچیان مواد مخدر بوده و گردشگران و فعالان محیط زیستی که به نوعی در این بیابان تردد میکنند را دچار خطر کرده و نگرانی هایی را در پی داشته است.

طی سالهای گذشته و با اشراف طبیعت دوستان و همین طور بحث جهانی شدن این اثر طبیعی پایگاهی به عنوان متولی ساماندهی این بیابان بزرگ ایجاد شد و در نتیجه با اقدامات خوبی که انجام شده، محدوده هایی برای بیابان لوت توسط پایگاه جهانی لوت در ایران تعیین شد که با ایجاد منطقه بندی لوت، و بر اساس نقشه تهیه شده و مشخص نمودن حدود آن و تعیین ضوابط خاص بر روی نقشه رنگ بندی سبز، نارنجی و قرمز مشخص شده است. بر اساس این مصوبات به مناطق نارنجی روی نقشه با مجوزهای اخذ شده از مبانی گردشگری و امنیتی می‌توان ورود کرد ولی به هیچ عنوان نمی‌توان وارد مناطق قرمز شد حتی با داشتن مجوز و بالطبع در منطقه سبز می‌توان تردد داشت. لازم است این را همین جا یادآور شوم که حتی در منطقه سبز نیز حتما با افراد آگاه و راهنما باید وارد شد، چرا که طبیعت در عین زیبایی بسیار خطرناک است و شما بدون داشتن تجربه و تجهیزات ناوبری به مشکلات زیادی برمیخورید و به راحتی گم خواهید شد. بیابان لوت در عین زیبایی خاص خود، بسیار خطرناک است و با انتخاب جهتی اشتباه، راه خود را گم خواهید کرد.

از همه این قضایا که بگذریم با نگاهی به رویکرد صنعت گردشگری در ایران و نیاز اساسی برای شناساندن زیبایی های طبیعت و تاریخ منحصر به فرد ایران می توان از داشته ها و پتانسیل خوبی که در این حوزه وجود دارد آگاهانه استفاده کرد. این بیابان از یک طرف میتواند خود به عنوان سرمایه ای ملی برای ارزآوری به حساب آید و از طرفی با وجود خطراتی همچون تله های انفجاری آن هم در مناطق نامشخص بدون دادن آگاهی های لازم نیز میتواند به راحتی بخش بزرگی از جامعه هدف در این صنعت را از ورود به ایران حذف کند.

ما هم می دانیم که از لحاظ های امنیتی و منطقه ای بیابان لوت نیاز به مراقبت و کنترل دارد، اما آیا در این سال ها و با پیشرفت روز افزون تکنولوژی های متعدد نمی توان راهکارهای مناسبی برای کنترل و مراقبت همه جانبه از این منطقه داشت؟ این را همه میدانیم که به دلیل محدودیت فراوان آبی و خاکی در کیفیت و همین طور کمیت آنها، هیچ برنامه و توسعه ای اقتصادی مبتنی بر کشاورزی و دامپروری و همین طور صنایع را در حدود ده درصد از خاک کشورمان نداریم و در حال حاضر بهترین فرصت برای استفاده از منابع موجود این بیابان بزرگ رونق در جذب توریست های داخلی و خارجی است تا در صنعت گردشگری منطقه رونقی ایجاد نماییم. رونقی که می توان با امن کردن منطقه این بیابان در عین حفظ حریم امنیتی آن به خوبی آن را مدیریت کرد و با پاکسازی تله های انفجاری و آگاه سازی گردشگران امنیت مناسب و قابل قبول را برای جذب سرمایه و استفاده از این طبیعت منحصر به فرد فراهم آورد.

همه را گفتیم و در آخر بازهم یادآوری میکنم بیابان لوت طبیعت زیبا ولی خشنی دارد و برای استفاده از زیبایی های آن علاوه بر کسب مجوز های لازم باید به همراه افراد کاردان و راه بلد آن به همراه تجهیزات ناوبری مناسب وارد شد. مفقود شدن، گرفتار شدن در طوفان‌های کویری و یا زمین‌های نامناسب و صعب‌العبور از جمله مخاطرات سفر به مناطق حساس لوت است، ضمن این‌که کویر لوت در رصد اطلاعاتی نیروهای نظامی و امنیتی قرار داشته و عدم هماهنگی برای ورود به  مناطق کویری (جز محدوده سبز) می تواند موجب بروز مشکل برای کسانی شود که مقررات ورود به کویر را نادیده گرفته‌اند.

ایجاد راه شهداد به نهبندان

همانطور که در پست قبل هم نوشتیم راه ارتباطی شهداد به نهبندان با طغیان رود شور قطع شده و اکنون خبر هایی شنیده میشود که اداره راه و ترابری منطقه در صدد کارگشایی برای آینده و کشیدن مجدد این راه می باشد.
متاسفانه این روزها شاهد آن هستم که در بیشتر عملیات اجرایی و در هر سطحی بدون تحقیقات لازم عملیات عمرانی و اجرایی انجام میشود و حتی از تجربه گذشتگان و کارهایی که در قدیم در منطقه انجام شده اطلاعی حاصل میشود و اکثر پروژه ها در سالیان بعد دچار مشکل و یا اندام میشود. کاش دست اندرکاران اینگونه عملیات نگاهی به شناخت زمین شناسی منطقه داشتند و حتی به خود زحمت میدادند تا نیم نگاهی نیز به کتاب های تاریخی و جعرافیا و یا زمین شناختی منطقه کنند. کاش حداقل این فکر برای ما بوجود می آمد که چرا؟ چرا باید در این نقطه از مسیر ارتباطی و جاده ای این طغیان روی دهد؟ به جا است تا با کمی تفکر به نتیجه برسیم و بعد به دنبال بودجه بندی ها و دریافت هزینه برای احداث و ترمیم مجدد جاده باشیم.

بد نیست بدانیم که دقیقا این نقطه که راه به زیر آب رفته است پست ترین محدوده و ناحیه فلات مرکزی ایران واقع شده است و به نام چاله لوت شناخته میشود، جایی که شاید حداکثر ارتفاعی ۴۰۰ متری داشته باشد. دقت کنید ما در گود لوت پست ترین نقطه را با حدود ارتفاع ۱۱۷ متر را داریم ولی آنجا ارتفاع به صورت نقطه ای محاسبه شده است نه به صورت ناحیه ای! و باید هم با طغیان رود شور در همن ناحیه جاده به زیر آب رود چرا که در قدیم و وجود راه های باستان و کاروان رو نیز جاده ای در این قسمت وجود نداشته است و جاده از گدار باروت میگذشته است(به نقل از مستشرق مشهور دکتر آلفونس گابریل) و بعد ها در زمان پهلوی اول نیز برای تجارت و راه ارتباطی بین کرمان و خراسان از قسمتی به نام گدا مستوفی یا گدار کال شور کامیون ها عبور میکرده اند.

همان طور که در پست های قبل نیز ذکر شد رود شور با وجود آرامشی که در خود نشان میدهد یکی از خطرناک ترین عارضه های زمینی منطقه است که عبور از آن برای کاروانیان در قدیم و کامیون ها مشکل ساز بوده و از دو نقطه یاد شده که تقریبا در کنار یکدیگر هستند این مواصلات صورت می پذیرفته است.

پس با احداث جاده و ترمیم دوباره آن در نقطه قعلی باز هم باید شاهد طغیان دوباره رود شور در سالیان بعد باشیم و این به معنی هزینه های اضافی و دور ریختن بودجه های مربوط به آن است. چرا دست اندرکاران راهداری استان کرمان به فکر ساخت جاده ای برای همیشه نیستند؟ راهی که در قدیم هم از خبیص به نه میرسیده است و از نقاط یاد شده عبور میکرده است.

رود شور تنها رود دایمی دشت لوت

 

در بیابان لوت شبکه ای از آب های روان وجود دارد که در استان های خراسان، سیستان و بلوچستان، یزد و کرمان به صورت فصلی و یا دایمی جاری است. شبکه ای که وسعتی در حدود بیش از یک دهم مساحت کشور را شامل شده است ولی در این وسعت با کمبود شدید آب در آن عرصه مواجه هستیم که در مقایسه با سایر حوضه های آب های روان کشور قابل مقایسه هم نیست.
رود شور از شبکه آبهای روان و مسیل های زیادی سرمنشا گرفته و از شهرستان بیرجند در شرق، مسیل هایی به سمت جنوب غرب منحرف میشود و به شهرستان خوسف میرسد که به نام رود گز مشهور است و با پیوستن آن به شاهرود شبکه ابتدایی و اصلی رود شور تشکیل می‌شود. مسیل رود شور بعد از پیوستن به رود چاه سیخ، به سمت جنوب و جنوب غربی منحرف شده و از چاله های کویری زیادی میگذرد.

از مهم ترین شعبات غربی رود شور از شمال تا جنوب میتوان از رود هنار، رود نای بندان، مسیل چهل پایه، رود راور و شیرین رود نام برد.

مسیر رود
مسیر رود شور شمالی جنوبی بوده و هنگامی که به ابتدای حوضه انتهایی خود میرسد، مسیل های زیادی از آن جدا میشود و زبانه هایی به دالان شمالی کلوت ها کشیده شده و پس از تبخیر شدید در فصل گرم، طبقات نمکی به جای میماند. تمامی اینها ذکر شد تا با موقعیت رود شور آشنا شویم.
با بازدید میدانی که از ابتدای سال تا این گزارش در منطقه انجام شده مشخص است که مسیر رود شور تغییرات کلی پیدا کرده و در حال حاضر مسیر رود شور قبلی خشک است و رود شور در ۵۰۰ متر پایین تر در جریان است، همانطور که جریان اصلی رود شور در نقطه شکستگی جاده و تشکیل دریاچه جاری است و با وجود تبخیر و فرونشست آب هنوز دریاچه پر آب و در جریان است.
عمق دریاچه ایجاد شده بین ده تا پانزده متر بوده که با نشانه های آب روی کلوت های مسیر رودخانه در حال حاضر با وجود تبخیر و نشست آب حدود عمق به ده متر هم میرسد و هنوز هم جریان شمالی جنوبی به وضوح مشخص است.

وضعیت سال ۱۳۹۸
در اوایل امسال (سال ۱۳۹۸) بارندگی های زیادی در کل کشور روی داد که بیابان لوت هم از آن جدا نبود و به همین علت تنها رود دایمی بیابان لوت با سیلاب مواجه شد و طغیان کرد. در گذشته رود شور در انتهای حوضه خود به جاده ارتباطی شهداد به نهبندان میرسید و با توجه به جریان ملایم و حجم کم آب آن از زیر پلی کوچک جاده را پشت سر میگذاشت. با طغیان این رود در بارندگی ها مسیل های زیاد ایجاد شد و با حجم بالای آبی که به پست ترین نقطه از این جاده ارتباطی رسید پل های کم عرض و کم عمق نتوانست آب را به طرف دیگر جاده منتقل کند و با شکسته شدن پل ها و آب گرفتگی جاده و فرونشست آن جاده بسته شد و حجم زیاد این آب ها دریاچه ای کوچک اما عمیق را تشکیل داد.

علاوه بر همه مواردی که ذکر شده، از این موهبت طبیعی که در نزدیکی شهرستان شهداد (۵۰ کیلیومتری شهداد) بوجود آمده، میتوان استفاده کرد و از فرصت ایجاد شده بهره برد و آن را به توسعه صنعت گردشگری در استان کرمان تبدیل کرد. جاذبه ای که با تبلیغات مناسب میتواند در جذب توریست برای منطقه و مردم آن فرصت مناسبی باشد. لازم به ذکر است که راه ارتباطی شهداد به نهبندان هم که مسدود شده بود با عملیات راهداری استان و با صاف کردن دور دریاچه بهم ارتباط داده شده و باز شده است.

ریگ پنج انگشت

عارضه های طبیعی در گستره و پهنه طبیعت به خصوص در مسیر راه های قدیمی به عنوان نشانه هایی از راه و درستی مسیر دلالت داشته اند و این مهم در دورانی که خبری از تکنولوژی و ابزار های مسیر یابی نبوده حیاتی بوده و به مانند میل های راهنما استفاده می شده اند.
متاسفانه اکنون کمتر افرادی در پی شناسایی و دقت در این نشانه ها که از دیر باز برای ما از گذشتگان به اسم برده شده هستند که یکی از آنها ریگ پنج انگشت در لوت مرکزی است. جایی که در نزدیکی شهرستان شهداد و در مسیر راه قدیمی شهداد به خراسان بوده است.
این روز ها شاید خیل کسانی که از کنار این عارضه بسیار زیبا و طبیعی عبور میکنند زیاد باشد، اما حتی افراد بومی منطقه هم از نام آن حتی بی خبر هستند. ریگ پنج انگشت که از دور به مانند پنج انگشت انسان است در مسیر راه بوده و در نزدیکی حوض نادر که آن هم بارانداز و منزلی در این راه حساب می شده و حدود ۴۷ کیلومتر با خبیض فاصله دارد و در گزارشات جغرافیایی دکتر مستوفی از آن نام برده شده است.

جاده شهداد به نهبندان

شروع فصل پاییز برای ما بیابان نوردان به نوعی شروعی برای سال جدید است و میتوانیم شش ماه پیش رو را برای یافتن خود در بیابان ها سپری کنیم.
مسیر شهداد به نهبندان با وجود عارضه های طبیعی همچون گلدان های نبکا و یا کلوت های منحصر به فرد بیابان لوت و همین طور تپه بازالتی گندم بریان همیشه مورد توجه بوده است، یک سر داخل شدن یا بیرون آمدن از بیابان را برای ما بیراهه نوردان لوت همین جاده محسوب می شده است.
این مسیر با بارندگی های سال پیش و اوایل سال و با طغیان رود شور بسته شده و به نظر هم نمی آید که به زودی اقدام موثری برای بازگشایی آن انجام شود. رود شور و طغیان آن نه تنها جاده را از بین برده است، بلکه با ایجاد دریاچه ای پر آب بعید است تا خشک شدن و عملیات راهسازی برای بازگشایی آن صورت پذیرد.
جاده کمی بالاتر از روستای شهداد نرسیده به رود شور و کمپ هلال احمر بسته است و تردد به هیچ عنوان صورت نمیپذیرد و برای ریگ یلان باید از سمت بم وارد شد و همین طور برای تپه بازالتی گندم بریان هم فعلا همان مسیر قبل گردشگران که به پای رود شور برسند و با چکمه از عرض آن عبور کنند مهیا است

پایان سفر به بیابان؟

سال ۱۳۹۷ هم به پایان رسید و با شروع فصل بهار و گرمای دوچندان پیش رو به ظاهر فصل بیابان به اتمام رسیده، اما این مورد برای ما و تیم ما آخر فصل و آخر سفر نیست! همان طور که در سال های قبل هم در تابستان و اوج گرما به عمق لوت سفر داشتیم. برای تحقیق در اقلیم بیابان لوت نباید به فصل و گرما یا خنکی هوا بسنده کرد بلکه باید در همه فصل ها این بیابان وسیع و اقلیم گسترده آن را مورد مطالعه قرار داد. پس با این اوصاف میتوانید بر روی کارهای تیمی گروه ما حساب کنید و چنانچه در هر زمان نیازی به سفر در عمق لوت را دارید با ما تماس بگیرید. تیم فنی و متخصص ما شما را در این امر یاری خواهند داد.

Explore IRAN

در مصاحبه ای که توسط مجله اکسپلور ایران با تیم یاردانگ انجام شد توانستیم اهداف راه اندازی این تیم را برای گردشگران خارجی که به ایران سفر می کنند توضیح دهیم. در این راستا با عرضه این مجله در نمایشگاه فیتور اسپانیا میتوانیم گردشگرانی که به خوبی مسیر های گابریل، سون هدن و همین طور مارکوپولو را از طریق خواندن سفرنامه های آنان می شناسند دعوت به همراهی کنیم و به خوبی جا در پای این جویندگان بگذاریم.

مهم است تا در این زمانه که متاسفانه با برپایی تورهای غیر تخصصی و صرفا گردشگری بزمی به خصوص در مناطق مهمی چون بیابان لوت که توسط افرادی بدون آشنایی با ابتدایی ترین اصول های گردشگری پایدار و همین تور اکو توریست، بتوانیم راه را به درستی انتخاب کرده و با جذب گردشگران تخصصی به مناطق مختلف کشور به خصوص بیابان لوت در رونق صنعت گردشگری منطقه و ایران کوشا باشیم.

Our expert and well-equipped team, holding tracking paths of French Gabriel, Sweden Seven Heden and Italian Marco-polo brings you a thriller and exciting travel commencing first of October to first of March. You don’t need anythings to bring with you. You just need to be with us.
Be in touch info@yardang.ir
A trip to the past, to the heart of Iran, The Lut Desert, Stepping in tracks of international explorers.
Our expert and well equipped team brings an organized and thrilling travel for particular travelers who would like to step in special tracks in Iran, Lut Desert , commencing first of October to November first.
The different planned tracks are:
1- Following the footsteps of Italian Marco Polo mention in Itinerary Marco Polo. 2- Following the footsteps of Swedish Sven Hedin mention in Desert of IRAN by Sven Hedin.
3- Following the footsteps of Austrian Alfons Gabriel mention in Duerch Persiens Wuesten by Alfons Gabriel.

You don’t need to do anything for this exciting trip except contacting us. Everything is on us, i.e. , Airport transfers all travel equipments
For more information please contact us at info@yardang.ir

تور شب یلدا در لوت

از این به بعد با توجه به علاقمندی دوستداران گردش در لوت و دیدن شگفتی های آن، با تیمی مجرب و متخصص، بیابان لوت را همراهتان خواهیم بود.

این بار بلندترین شب سال را با شما همراهان جشن خواهیم گرفت. در دل بیابان لوت یک شب رویایی را برایتان رقم خواهیم زد. شبی در کنار آتش با داستان های لوت و یلدا که میتواند خاطره ای زیبا در ذهن شما بماند. یک شب و دو روز پیمایش در بیابان لوت متفاوت از همه تورها در کنار شما خواهیم بود. برای کسب اطلاعات بیشتر میتوانید با شماره تماس ما ۰۹۲۰۷۲۰۲۳۵۱ و یا به آدرس اینستاگرام + ما مراجعه کنید.

شروع تور های ما از کرمان می باشد. برای رسیدن به کرمان میتوانید با هواپیما یا اتوبوس و یا قطار خود را به ما برسانید . این تور از صبح ۳۰ آذرماه تا شامگاه اول دی ماه امسال برگزار میشود. در این تور محدودیت نفرات داریم و افراد شرکت کننده باید مجهز به کیسه خواب و چادر و دیگر ملزومات اولیه انفرادی خود باشند.