تمدن جیرفت

این اثار ارزشمند کشف شده، همگی از جنس سنگ کلریت بوده که در استان سیستان و بلوچستان از قاچاقچیان میراث‌ فرهنگی ضبط شده است.

بر اساس گفته‌های مدیرکل میراث فرهنگی استان سیستان و بلوچستان محل دقیق پیدایش این آثار به دلیل فعالیت‌های غیرمجاز حفاران تاکنون مشخص نشده است. اما با توجه به ویژگی‌های فنی و هنری، گمانه‌زنی می‌شود که به احتمال زیاد این آثار از حوزه فرهنگی جازموریان (جنوب سیستان و بلوچستان، کرمان و هرمزگان) یا دشت جیرفت در جنوب‌ شرقی ایران باشد، منطقه‌ای که تمدن درخشان آن، به نیمه دوم هزاره سوم پیش از میلاد باز می‌گردد (تمدن جیرفت). به گفته طهرانی مقدم بر اساس بررسی‌های صورت گرفته ارزش ریالی این آثار بالغ بر ۱۲۰ میلیارد ریال تخمین‌زده شده است.

منطقه جیرفت از مناطق تاریخی استان کرمان است که آثار بدست آمده از طریق کاوش یا ضبط از قاچاقچیان آثار باستانی این منطقه با قدمتی حدود هزاره سوم قبل از میلاد است.

بد نیست بدانیم که گمانه‌زنی می‌شود نخستین تجربه شهرنشینی در این منطقه بوده است. شهرستان جیرفت با جمعیتی حدود ۳۰۰ هزار نفر در فاصله ۲۳۰ کیلومتری جنوب شهرستان کرمان واقع شده است. بنا به گزارشات سازمان میراث فرهنگی استان کرمان، مجموعه ضبط شده شامل پیکره شیر نر نشسته، بز مُسبک با شاخ نمادین، پیکره انسانی مرد و پلاک سنگی با نقش عقاب است. در بررسی‌های اولیه کارشناسان این‌گونه اعلام کرده‌اند که دو اثر دارای اصالت تاریخی قطعی و دو مورد دیگر نیز نیازمند تحقیقات و بررسی‌های آزمایشگاهی برای تأیید نهایی می‌باشند.

ظرافت حجاری، نقش‌پردازی‌های دقیق و تزیینات پیچیده، گواهی بر هنر شگفت‌انگیز به همراه نمادپردازی عمیق مردمان باستانی سرزمین جیرفت است. این کشف می‌تواند پنجره‌ای تازه به سوی شناخت باورها، هنر و نمادهای تمدن‌های کهن جنوب‌شرق ایران باشد.

شوربختانه طبق گفته‌های مسئولان میراث فرهنگی، هنوز آثار ارزشمندی در مناطق حفاظت شده شهرستان جیرفت وجود دارد که به واسطه نبود اعتبارات مالی هیچ گونه تلاشی برای کشف آن‌ها صورت نمی‌گیرد.