حوض ‌انبار

قبلا در اینجا + از دو واژه آب ‌انبار و حوض ‌انبار گفتیم و متاسفانه با وجود مصطلح شدن اشتباه در معانی این دو واژه بعید به نظر می‌رسد که بتوان آن‌ها را در جای خود برای واژگان فارسی بکار برده شده توسط عموم مردم تصحیح کرد، همان‌گونه که هنوز هم نتوانسته‌ایم تفاوت دو واژه کویر و بیابان که در اینجا + از آنها گفتیم، را در جای درست نزد عموم مردم و حتی کسانی که فعال حوزه‌های گردشگری و یا واژگان شناسی می‌باشند به صورت مفهومی جا بیاندازیم.
حوض‌انبار در معماری، حوض یا استخر سرپوشیده‌ای است که برای ذخیره آب و معمولاً در زیرِ زمین آن‌هم در شهرها، روستاها، دژها، مسیرهای کاروان‌رو (در رباط‌ها و کاروانسراها) و عموما در مناطقی که دسترسی به آب مشکل بوده و نزولات آسمانی نیز در آن مناطق بسیار کم بوده، ساخته می‌شده است. ساخت حوض‌انبار از روزگار قدیم یکی از اشکال خیریه و به صورت عام‌المنفعه بوده و برای همین جایگاهی خاص در فرهنگ دینی و تمدنی مردم ایران داشته است.
حوض انبار یکی از عناصر شاخص در سکونت‌گاه‌های بیابانی در مناطقی از استان‌های یزد، کرمان، کاشان و جنوب استان فارس بوده که در حال حاضر، تعدادی از آن‌ها هنوز هم مورد استفاده قرار می‌گیرند. البته امروزه در شهرها و روستاها، با توجه به راه‌اندازی سیستم لوله‌کشی آب و دسترسی عمومی به آب آشامیدنی، رونق خود را از دست داده‌اند و اغلب به جاذبه گردشگری تغییر کاربری یافته‌اند، اما در بیابان‌ها هنوز هم مورد استفاده برای شرب احشام و دام‌‌ها است.
به حوض‌انبار، اَنباز، سردابه، بِرکه، مَصنَع، مَنبَع و آبدان نیز گفته می‌شود که هر کدام در گویش‌های محلی به نوعی خاص تلفظ می‌شود.
قدیمی‌ترین آثار از بنای یک حوض‌انبار به ۳۵۰۰ سال پیش و در چغازنبیل بر‌میگردد، اما  میتوان گفت که حوض‌انبارهای تاریخی در دوران صفویه ساخته شده است که مخزن آن‌ها دارای عمق زیاد و سقف‌های روی مخزن نیز  به شکل کره‌ای یا مخروطی شکل بوده و تزییناتی در بدنه و نمای آن‌ها دیده نمی‌شده است.
پس از آن در دوران قاجاریه این دسته از بناها به‌ لحاظ معماری در سردرهای خود نقطه تمایز تاریخی داشته و با توجه به شکوه و زیبایی نسبت به سازه‌های قدیمی دارای تحولی در ظاهر و زیبایی شده‌اند.
حوض‌انبار برای زمان‌های خشک سال و خنک ماندن آب در تابستان برای تهیه آب شرب رهروان راه‌ها و همین‌طور معمولا در مراکز شهر‌ها یا روستاها و همین‌طور در بیابان‌ها و کاروانسراها ساخته می‌شده تا دسترسی به آب برای مردم و کاروانیان راحت باشد.
ساخت و نگهداری این حوض‌انبارها کاملا با اصول مهندسی و علمی همراه بوده و از قدیم نیز راهکارهایی برای تصفیه فیزیکی و شیمیایی آب آن بکار برده می‌شده است. راهکارهایی چون اضافه کردن مقدار معینی نمک یا ذغال، ترکیبات آهکی افزودنی به آب و همین‌طور لایروبی مخزن و همینطور مدیریت آب ورودی باران و رودخانه‌های فصلی به آن از الزامات نگهداری آب سالم و به دور از بیماری‌ها و گندیدگی آب بوده است.
حوض‌انبارها معمولا با مصالح مکان مورد ساخت و یا با استفاده از مصالحی که به محل ساخت حمل می‌شده است و بسته به محل آن ساخته می‌شده است، مصالحی چون سنگ، آجر، ملات آهک و ساروج از مواد بکار برده شده در ساخت این سازه می‌باشد.
مخزن حوض‌انبارها اصلی‌ترین عنصر در شکل گیری آن است که به طور معمول به صورت مدور بوده ولی اشکال مکعب یا مکعب مستطیل و یا هشت گوشه نیز دیده می‌شود که به طور معمول در جایی درست می‌شود که زمین محکم بوده و دیواره‌های مخزن با فشار آب درون آن ریزش نکند و کف آن را نیز با آهک برای استحکام و عدم نفوذ آب به زمین می‌پوشاندند.
از دیگر قسمت‌ها این سازه سردر ورودی بوده که هم به نوعی به قصد تزیینات و هم برای راهنمایی برای به حوض‌انبار کارایی داشته است که بسته به محل قرار‌گیری حوض‌انبار و فرهنگ مردم دارای تزیینات هم بوده است.
در بالای حوض‌انبارهای مدور میله‌ای به نام میلک وجود داشته که برای گرد ساختن سقف مخزن با یک زنجیر متصل به آن کار استاد‌کار را برای ساخت دقیق آسان می‌ساخته است.

پس حوض‌انبار محلی است برای جمع آوری آب باران یا رودخانه‌های فصلی که با انحراف آب به درون آنها، برای جمع کردن آب و استفاده در طول سال در مناطق بیابانی و جنوبی کشور ساخته می‌شده است و هنرمندی ساخت آنها یک هنر بوم‌زاد در ایران است.

برچسب همراهی با گروه یاردانگ

مدت زیادی است که برای همراهان یاردانگ و به تقاضای آنان، برچسبی از گروه یاردانگ آماده کرده‌ایم و آنها را برای علاقمندان بیابان توزیع می‌کنیم. همراهانمان برچسب‌ها را بر روی ماشین‌هایشان نصب می‌کنند تا بر آگاهی رسانی برای مطالبی که در سایت یاردانگ نوشته می‌شود همراه باشند و ما را و در حقیقت اطلاعاتی از بیابان لوت را اشاعه دهند. ما برای معرفی این بیابان بزرگ به همراهی شما عزیزان نیاز داریم و تبلیغ شما دوستان برای ما کافی است. باز هم در اینجا + آدرس اینستاگرام یاردانگ را قرار دادیم و در این پست نیز از کلیپ کوتاهی که یکی از هنرمندان باذوق همراهمان افتخار همراهی را با ما داده است را رونمایی می‌کنیم. دیدنش خالی از لطف نیست. احسان پارسای + عزیز هنرمندی که ذوق و انرژی و هنرش را برایمان به تصویر کشیده است. همراه ما این کلیپ زیبا را در اینجا ببینید و لذت ببرید Yardang .

ضمنا شما دوستان خوب یاردانگ هم می‌توانید با دادن آدرس پستی و کدپستی خود برای دریافت یکی از این برچسب‌ها هم همراهمان باشید.
خبر از شما و ارسال و خوشحالی از ما

جشنواره وب و موبایل ایران

امسال برآن شدیم تا در جشنواره وب و موبایل ایران شرکت کنیم و برای این مهم لازم است تا شما همراهان همیشگی یاردانگ با کلیک کردن روی آیکونی که در سمت چپ و قسمت بالای سایت قرار داده‌ایم به سایت یاردانگ رای دهید. لینک رای گیری را هم اینجا قرار میدهیم + تا راحت‌تر به آن قسمت دسترسی داشته باشید.
باید قسمت
من به این اثر رای میدهم ❤️
را کلیک کنید

نای‌بند این بار در نقشی از آبرنگ

وقتی در صفحات مجازی، نقش زدن و اتود روستای نای‌بند را دیدم در شگفت بودم که عاقبت کار به کجا در می‌آيد و به خوبی توانست این جوان هنرمند به این‌کار نقشی بزند از آب و رنگ تا بماند به یادگار از خود. سرکار خانم ناهید هاوشکی + از شهربابک استان کرمان با دیدن عکسی از این روستا، نمایی را به روی کاغذ آورد که گویی تو نشسته‌ای و نای‌بند زیبای حاشیه بیابان لوت را نظاره‌گر شده‌ای. جالب آن است که ایشان نای‌بند این روستای زیبا از حاشیه لوت را از نزدیک ندیده و تنها اقتباسی از روی عکس داشته‌اند و چه زیبا آن را به ما عاشقان بیابان لوت هدیه داده‌اند.

اثر ایشان در مسابقه عکاسی چین رتبه سوم و در جشنواره بین المللی آبرنگ که در ایران برگزار شده جزو ۵ اثر برتر جشنواره انتخاب شد. ضمن تبریک گروه یاردانگ به ایشان و هنرمندی زیبایشان امید داریم تا سازمان میراث استان خراسان جنوبی نیز شرایطی را فراهم سازد تا این دختر هنرمند اثر خود را در این روستا به نمایش درآورد.

تل لولی

در پست قبل از مسیر راه بین نای‌بند به راور نوشتیم که منزلگاه حوض خان اولین منزل این مسیر برای کاروانیان بود. تل لولی ( تَل ) یکی از مکان‌های مهم بین این راه به حساب می‌آید.

مشکل بسیار بزرگی که در حال حاضر برای بکار بردن نام‌‌مکان‌ها داریم، یافتن نام‌ها و مکان‌یابی دقیق آنها به همراه اعلام و تلفظ صحیح و ثبت آنها است، نام‌ها و کلمه‌هایی که با گذشت زمان نه در جایی ثبت شده‌اند و نه از گذشتگان کسی را داریم تا بتوانیم کسب اطلاعات بیشتری داشته باشیم و متاسفانه به مرور زمان نیز همین نام‌ها نیز درحال ازبین رفتن است. در مکان‌های جغرافیایی همچون بیابان لوت که دیگر عبوری روی آن نیست و به دلایل مختلف از نظرها دور مانده است،این فراموشی و از بین رفتن نام‌ها بیشتر دیده می شود. در گزارشات مرحوم دکتر مستوفی هم این مورد ذکر شده بود و طبق پیش بینی ایشان در زمان نگارش گزارش‌های جغرافیایی که توسط ایشان جمع آوری شد و اکنون نیز به عنوان یکی از منابع مهم ما به شمار می‌رود نیز به از بین رفتن و فراموشی این نام‌ها بعد از بیست سال نیز ذکر شده بود. بیست سالی که اکنون از آن بیش از ۵۰ سال گذشته و طبیعتا خیلی از نام‌ها را دیگر کسی نه می‌شناسد و نه شنیده است. در صورتی که در زمانی که راه‌های کاروان رو در حاشیه لوت و بعضا داخل آن زنده بود، تمامی عوارض زمین شناختی به نوعی دارای اسم بود و کاروانیان به راه‌ها و نشانه‌های آن اشراف و آگاهی داشتند.

تل لولی هم یکی از این موارد است که در کمتر کتب و گزارشی میتوانیم به آن دست پیدا کنیم و اطلاعاتی را داشته باشیم. در مسیر حوض خان به کاروانسرای چهل پایه، بیابان خود را بیش از همیشه نشان می‌دهد و گرما و صحرایی که در این مسیر است کاروانیان را به خطر می‌انداخته و زمانی که کاروانیان از این مسیر عبور می کردند هدف،عبور سریع با اشراف و آگاهی در راه بوده، چرا که با کمترین بی توجهی کاروان از مسیر خارج وبه عمق بیابان لوت وارد شده و از دست می رفته است .این بیابان در این نقطه به بیابان‌های اصفهان و کاشان راه دارد. در بیابان لوت شمالی مناطقی وجود دارد که در مسیل و آبرفتی است و با کنار زدن چند متر خاک می توان به آب رسید. به این مکان‌ها شند گفته می‌شود که می توان به یکی از آنها به‌ نام تل لولی اشاره کرد، مکانی که بلوچ‌ها در زمان قدیم در مسیر حوض‌خان به چهل پایه پیدا کرده بودند و برای مصارف خود آب را برداشت می کرده اند و به جز طایفه بلوچ کسی از این مکان خبر نداشته است. تل لولی از حوض خان حدودا یک فرسخ فاصله دارد و محلی است که شاخه‌های گز در آنجا بسیار روییده و زمین به صورت پایاب بوده و با حفر زمین ، آب شیرین بدست می‌آمده است.

بازهم نا امنی در حاشیه بیابان لوت

بازهم نا امنی در حاشیه بیابان لوت حادثه ساز شد. با وجودی که تقریبا بیابان لوت امن و پاکسازی شده، اما هنوز در مناطقی از آن نا امنی و حمله دزدان و اشرار وجود دارد. بیابان لوت با گستره جغرافیایی خود محل خوبی برای مخفی شدن، عبور و گذر است و در بعضی سال‌ها این عبور منجر به درگیری‌هایی در منطقه می‌شود. پایگاه میراث جهانی بیابان لوت و نیروی انتظامی استان‌هایی که به نوعی قسمت‌هایی از بیابان لوت در آنها قرار گرفته برای تردد توریست‌ها و بیابان‌گردها مجوز را صادر می‌کنند که متاسفانه خیلی از تور‌ها و توریست‌ها بدون در نظر گرفتن اینگونه موارد امنیتی نه تنها خود را به خطر می‌اندازند بلکه برای نیروهای امنیتی نیز دردسرهایی را ایجاد می‌کنند.

 در شهرستان راور دوباره شاهد درگیری اشرار منطقه و عبوری با اهالی روستای هور بوده‌ایم. اشرار پس از این درگیری به سمت دهانه‌دزد فرار کرده که با بسیج نیروی‌های انتظامی، این منطقه امنیتی شده و درگیری ادامه داشته است.

لازم به ذکر است دهانه دزد معبر و گردنه ورودی از حاشیه لوت به بیابان لوت است که در ۱۵ کیلومتری روستای هور قرار دارد و در سفرنامه‌‌ها از این مسیر و این گردنه یاد شده است. در گزارش‌های دکتر مستوفی و دکتر آلفونس گابریل نیز از این مسیر به عنوان راهی کوتاه از شهداد به آتش‌فشان‌های بیابان لوت برای عبور راهزنان یاد شده است. گروه یاردانگ نیز در زمستان ۱۳۹۸ در سفری اکتشافی این مسیر را پیمایش و ثبت کرده است که گزارش آن در شماره آتی ماهنامه سفر به چاپ خواهد رسید.

جا دارد تا با تاکید دوباره برای سفری ایمن ذکر نماییم که بیابان لوت با ثبت جهانی در یونسکو برای همه مردم جهان از اهمیت بالا برخوردار بوده و اخذ مجوز‌های لازم از مراجع امنیتی از الزامات سفر به این بیابان زیبا و شگفت انگیز است. بدیهی است این مجوزها برای امنیت گردشگران و توریست‌ها در منطقه بیابان لوت است.

گردنه دهانه دزد ورودی به بیابان لوت

تشکیل یاردانگ یا کلوت

باید در میان کلوت‌ها قدم بزنی، باید از کریدورهای طولی این عوارض طبیعی و زیبا عبور کنی تا به عظمت و درک تشکیل یاردانگ یا کلوت، این سازه‌های طبیعی برسید. کلوت ها یا به اصطلاح انگلیسی آن یاردانگ ها از بابت شکل ناهمواری، شامل تپه‌ها و رشته های موازی است که به سه دسته تقسیم بندی شده‌اند.

+ میکرویاردانگ‌ها کوچکترین یاردانگ در مقیاس سانتی متر
+ مزویاردانگ‌ها که از یک تا ۴ متر ارتفاع با صدها متر طول که به صورت معمول بین ۵ تا ۱۰ متر طول دارند و یا انفرادی و یا به صورت پیوسته و کنار هم میتوان دید
+ مگا یاردانگ‌ها که بزرگ‌ترین کلوت‌ها هستند و گسترده‌ترین پهنه از این مگایاردانگ‌ها را در بیابان بزرگ صاحارا می‌توان دید که بیش از ۲۰۰ متر ارتفاع و کیلومتر‌ها طول دارند

کلوت‌های بیابان لوت نیز در مجموع با عرض منطقه ای ۸۰ کیلومتر و طول حدودی ۱۲۰ کیلومتر یکی از عرصه‌های بزرگ یاردانگ ها را در نزدیکی شهرستان شهداد در استان کرمان به نمایش گذاشته‌اند. بد نیست بدانیم که بزرگ‌ترین کلوت در این منطقه به نام کلوت پوزکال مشهور است.

درمورد نحوه تشکیل یاردانگ یا کلوت، نظریات زیادی مطرح شده که یکی از آنها حاکی از بارندگی‌های موقت در بیابان است که دلیل تشکیل یاردانگ‌ها شده است. چگونگی آن بدین صورت است که آب باران ترکیبی خمیری را با خاک‌های بیابان ایجاد کرده که پس از خشک شدن، باد آنها را در طی زمان طولانی به فرسایش برده و حفره‌ها و چاله‌هایی را بوجود می‌آورد که در طی زمان‌های طولانی به شکل دالان‌های امروزی بدر می‌آيد. همانطور که در ابتدای مطلب هم گفته شد درک این مورد صرفا با دیدن یاردانگ‌ها و عبور از این راهرو‌های طولی امکان پذیر است، تا تجسمی برای تشکیل آن در ذهن ایجاد شود.

نمایی از بلندترین کلوت منطقه شهداد

چهل پایه به کدام سو کشیده می‌شود

سالیان سال بود که زیر آفتاب سوزان بیابان لوت کاروانسرای چهل پایه آرمیده بود و تنها تک مسافران مشتاقی برای دیدنش قدم به آن دیار سوزان می‌گذاشتند. مسافرانی که برای دیدن این بنای به جا مانده صفویه باید ترس از مواجه شدن با خرده قاچاقچیان یا مشکلاتی چون مراقبت‌ها و مجوزهای مربوط به ورود در حریم بیابان لوت را به جان می‌خریدند. حال پس از این سالها این سوال پیش آمده و در سرتیتر خبرها واقع شده است. چهل پایه به کدام سو کشیده می‌شود ؟

بنایی که با وجود نزدیکی به جاده مواصلاتی کرمان به مشهد بسیار دور از چشم همگان افتاده بود و شاید بی‌توجهی سازمان‌های مربوطه برای توجه و رسیدگی به آن دلیل خوبی برای سالم ماندن آن بود! کاروانسرایی که چیزی حدود ۲۰ کیلومتر از جاده اصلی دور بود اما انگار قرن‌هاست از چشم‌ها دور افتاده و دلیل خوبی شد برای سالم ماندن چهارستون بنای آن.

برای رسیدن باید در جاده راور به نایبند قرار میگرفتی و با عبور از دشت میانی این جاده پس از عبور از تنگه‌هایی خلوت که با سکوت کر کننده خود وهم دوچندانی را به تن می‌انداخت به محیط باز محاصره شده بین کوه‌هایی میرسیدی که کاروانسرا را همچون گوهری میان خود گرفته اند. کاروانسرا شاید سالیان سال بود که از نظرها دور بود و حتی کسی خبری از آن نداشت و چه بسا با جستجو در اینترنت هم چیز زیادی از آن پیدا نمی‌شد و به جرات شاید سایت یاردانگ اولین ثبت‌ها را به همراه چاپ گزارشی در ماهنامه سفر به انجام رساند. کاروانسرایی در ابتدای راه راور به روستای نایبند که کاروانیان برای رفتن و برگشتن نیاز مبرمی به این کاروانسرا داشتند.

اما ورق برگشت نه برای حفاظت و مرمت بلکه برای انتخاب و ثبت در کارنامه میراث استان‌ها مسابقه‌ای راه افتادند که آن را خراسان جنوبی برنده شد. با درج خبری برای این انتخاب از سوی میراث این استان، نگاه‌ها بر روی چهل‌پایه قفل شد! چهل پایه ای که تا کنون اسمی هم از آن برده نمی‌شد اکنون در صدر اخبار قرار گرفت. اخباری که در نتیجه آن سازمان میراث کرمان نیز که تاکنون کاروانسرا را ظاهرا در استان خود می‌دانست به ارزش آن پی برد. اکنون مردم این استان و دست اندرکاران بسیج شده اند تا با کش دادن تقسیمات کشوری محدوده استان خود ثابت کنند که این کاروانسرا از آن آنهاست نه دیگری! داستانی که نتیجه خوبی ندارد و بحثی که مشخص است! چهل پایه به کدام سو کشیده می‌شود؟

آيا اصلا چه تفاوت دارد؟ کاروانسرایی که جز اشرار و خرده قاچاقچیان و گاهی شکارچیان مامنی برای دیگران نبوده چطور در صدر این اخبار قرار گرفته؟ و در کش و قوس این مالکیت‌ها به چه کس تعلق می‌گیرد؟ تاکنون کجا بودند صاحبان این اثر ارزشمند صفوی؟هنوز هم به نظر میرسد راه را گم کرده‌ایم و برای اولین بودن‌ها سر و دست می‌شکنیم. چه تفاوت دارد چهل پایه را چه کس صاحب خواهد شد؟
آيا تا‌کنون میراث استان‌های یزد، کرمان و خراسان جنوبی برای حفظ آن دستی بالا زده‌اند؟
یا اکنون هم فقط برای بالا بردن پرچم استانشان در پی شهرت این کاروانسرای تاریخی هستند؟
کاروانسرایی که به فرمان والی کرمان در راه راور به نایبند به یکی از منزلگاه‌ها در آمده و کاروانیان را برای دور بودن از حوادث طبیعی و انسانی به دور می‌کرده اکنون در کش و قوس مالیکت‌ها جان خواهد گرفت؟ ای کاش به جای این تملک خواهی‌ها کمی به فکر حفظ و حراست از داشته‌هایمان بودیم.

هنوز هم برای ما به عنوان گردشگر یا فعال حوزه میراث فرهنگی تفاوتی ندارد این کاروانسرا در کدام سمت قرار می‌گیرد! ما میخواهیم ارزش آن با حفظ و مرمت اصولی در دستور کار باشد و با وجود نزدیکی به شاهراه شرقی کشور راه برای دیدنش باز و سندی برای تفکر در گذشته و هویت منطقه باشد. وگرنه همانطور که سالیان سال است و این کاروانسرا دست نخورده و سالم برپاست آن را رها سازید تا حداقل برای فعالان حوزه میراث این دل‌خوشی کوچک باقی بماند.

نمایی از کاروانسرای چهل پایه

تپه بازالتی گندم بریان

تپه بازالتی گندم بریان یکی از شگفتی‌های بی‌نظیر بیابان لوت است. این تپه علاوه بر آنکه از منظر شناخت و بصری زیبایی دارد از بابت زمین شناختی نیز مورد توجه است. بعد از آن که گروه یاردانگ را تشکیل دادیم فرصتی به دست آمد تا در جمع آوری مطالب تپه گندم بریان کلیپ کوتاهی را برای آگاهی بیشتر تهیه کنیم. در این کلیپ از جاذبه های بیابان لوت و گندم بریان میگوییم. از نحوه تشکیل آن تا زیبایی های منحصر به فردش که دیدنش خالی از لطف نیست. این کلیپ را در یوتیوپ بارگذاری کرده ایم و میتوانید از اینجا + ببینید. لازم به ذکر است که برای استفاده از یوتیوب باید از ف ی ل ت ر شکن استفاده کنید.

تپه گندم بریان
گندم بریان در بیابان لوت که با سطحی از خاک تیره و سنگ های بازالتی پوشیده شده است

کویر یا بیابان

متاسفانه واژه‌ها در میان جملات به درستی بکار برده نمی‌شوند. در بعضی موارد کل مطلب به دلیل عدم بکار بردن واژه های صحیح زیر سوال می‌رود، و این کلمات به نادرستی در سطح جامعه پخش و تسری می‌یابد.
چند سالی است که با شناخت خوبی که جامعه از نواحی مختلف کشورمان پیدا کرده، بیابان لوت که تا قبل از آن شناخت واضحی برای مردم نداشت بر سر زبان ها افتاده است. این آگاهی به جایی رسیده که بسیاری برای سفرهای یک تا چند روزه به این بیابان بزرگ اقدام می‌کنند. اما به نادرست از آن به کویر لوت نام می‌برند! در این قسمت میخواهیم این دو واژه را با معنی و به درستی تفکیک کرده، آگاهی دهیم که واژه بیابان لوت واژه ای صحیح تر و درست است.
تعریف واژه ها
در تعریف واژه بیابان با همه استاندارهای بکار رفته در واژه شناسی، اقلیمی و علوم زمین شناختی بیابان با معیار اساسی بارش باران از بقیه کلمات جدا می‌شود. بیابان سرزمینی است که در آن کمتر از ۱۰۰ میلی متر درسال باران می‌بارد که این میانگین به صورت میانگین بلند مدت در منطقه محاسبه می‌شود و جالب است که بدانیم با این تعریف در دنیا ۱۲ بیابان بزرگ وجود دارد که یک هفتم از مساحت کل خشکی های زمین را تشکیل داده است. بیابان هایی چون صاحارا، استرالیا، عربی که از بزرگتر‌ین بیابان های دنیا می‌باشند و در ایران هم بیابان لوت از پهناورترین مناطق بیابانی کشور است.

تفاوت عمده و اساسی وجود دارد در واژه کویر و بیابان و میتوان گفت کویر در زیر مجموعه بیابان قرار گرفته و نمی‌توان به هیچ صورت آن ها را معادل و یا به جای همدیگر استفاده کرد. کویر هم به مکانی گفته می‌شود که درصد املاح موجود در خاک آن بیش از حد معمول باشد و مانع رویش گیاهان زراعی در آن مکان شود. از نظر زمین شناختی نیز کویر کویر پست ترین نقاط بیابان است که به دلیل ارتفاع پایین آن از سطح دریای آزاد تمامی جریان های سطحی و زیرزمینی به داخل آن راه پیدا می‌کند و نه تنها خشک نیست بلکه دارای آب فراوان بوده و در مناطقی حتی دریاچه‌هایی نیز به صورت فصلی یا دایمی در آنها ایجاد می‌شود که به دلیل بالا بودن املاح و مواد معدنی اغلب شور و غیر قابل استفاده است.
بد نیست که بدانیم با این تعریف ایران دارای بیش از ۶۰ کویر است که کویر مرکزی واقع در دشت کویر بزرگ‌ترین آن است.
حال با شناخت معنای این دو واژه تفاوت بین بیابان و کویر مشخص شد و بیایید این آگاهی را داشته باشیم و بدهیم که لوت بیابان است نه کویر! بیابان لوت

error: Content is protected !!