به صورت نرمال وقتی به واژه باغ برمیخوریم انتظار مکانی مشجر با درختانی مثمر را داریم ولی اینبار این نام این مکان در بیابان لوت تمامی ذهنیت ما را درهم میریزد. باغ اسد مکانی که در نزدیکی شهرستان شهداد (خبیص) است.
باغ اسد کجاست؟
به طور دقیقتر بخواهیم از حدود مکانی که به باغ اسد مشهور شده بگوییم، میتوان بر طبق گزارشات دکتر مستوفی آن را در آخر چاله، زمین کویری هموار در جهت شرقی غربی بدانیم که در حد واصل کلوتها در جنوب و کلوتکها در شمال قرار دارد.
طبق گفته دکتر مستوفی باغ اسد در سفرنامههای مربوط به قرن نوزدهم ذکر شده که قبل از ده سیف قرار دارد و میتوان با راهپیمایی سنگین در یک روز از شهداد به باغ اسد رسید.
نام باغ اسد به چه مکانی اشاره دارد؟
واژه باغ اسد را میتوان در این مکان از بیابان لوت بدون هیچ مفهوم روشنی دانست که حتی اسد نیز که به معنای شیر میباشد نیز حتی با وجود آنکه دکتر گابریل نیز اینگونه از آن برشمرده، برای این مکان هیچ معنایی ندارد.
مکانی که به صورت دق، دشتی هموار است که شاید دیرزمانی رود شور در اینجا به عنوان حوضه آبریز خود دریاچهای را تشکیل میداده است. اگر چه شاید این نام نیز از واژهای دیگر به مرور زمان به باغ اسد تبدیل شده است. نامی شاید در آوایی به مانند داق اسد که اشاره به همان دق مکانی آن دارد و به مرور زمان به واژه باغ تبدیل شده است، چرا که در این مکان نه درختی میتوان یافت نه جنگلی و نه باغی.
ما به این مکان به مانند دروازق میتوانیم یک منزلگاه یا شاید هم نشانهای از راه نگاه کنیم و بر اساس نگهداری نامهای قدیم و کهن، فعلا نیز نام دیگری به آن اختصاص ندهیم. اگر چه به دلیل کم عبوری از آن و دور افتادگی خاص خود در زمره توجهات نبوده و به مانند تنگ جله رود (تنگ خسک رود) به واژهای نامعمول و بی اساسی به مانند تنگ رتیل تبدیل نشده است.
در گذشتهای نه چندان دور نیز در انتهای این مکان (باغ اسد) معدن نمکی وجود داشته که از صادرات مهم خبیص به بیرجند بوده است. (راه این معدن نیز از بین کلوتکها تا معدن به صورت ماشینرو مشخص بوده است) نمک حاصله در این معدن نیز از ته نشست و تبخیر آب شور توسط ته نشین شدن رود شور در این منطقه است. راه خراسان نیز در انتهای باغ اسد به سمت شمال است، راهی که بعد از مکان باغ اسد دو شاخه شده و شاخه شرقی آن به سمت گوجار و دهسلم بوده و شاخه شمالی و امتداد اصلی راه نیز به سوی خراسان (خراسان جنوبی) میباشد که از گدار رود شور و گدار باروت میگذرد.
باغ اسد در سمت چپ جاده شهداد به نهبندان است، بعد از حوض نادر (کوره نادر) و قبل از مکانی است که دریاچه جوان لوت در سال ۱۳۹۸ ایجاد شده بود






